Okno dachowe wybiera się w ustalonej kolejności: najpierw dach, czyli kąt nachylenia połaci, rozstaw krokwi i rodzaj pokrycia, potem pomieszczenie i wysokość montażu, a na końcu izolacyjność, materiał ramy, sposób otwierania, kołnierz i osłony. Taki porządek pozwala kupić okno, które zmieści się w konstrukcji, będzie szczelne i wygodne w codziennej obsłudze.
Od czego zacząć wybór okna dachowego
Odpowiedź na pytanie, jak wybrać okno dachowe, zaczyna się od kilku danych z projektu albo z istniejącego dachu. Bez nich łatwo kupić model, który nie zmieści się między krokwiami, nie pasuje do pokrycia albo wypadnie na niewygodnej wysokości.
W hurtowni dostępne są okna dachowe Fakro i Roto, a do każdego dobiera się kołnierz i akcesoria montażowe. Przed zamówieniem warto przygotować następujące informacje:
- kąt nachylenia połaci, z projektu albo z pomiaru,
- rozstaw krokwi w świetle i ich przekrój,
- rodzaj pokrycia i wysokość jego profilu,
- funkcję pomieszczenia i planowany układ mebli,
- grubość ocieplenia dachu, od której zależy głębokość wnęki okiennej.
Kąt nachylenia, rozstaw krokwi i wymiar okna
Każdy model ma w karcie producenta zakres kątów nachylenia, w którym wolno go montować. Przy małym spadku połaci okno o tej samej długości daje węższe pole widzenia, dlatego na łagodnych dachach wybiera się zwykle dłuższe okna.
Szerokość okna najlepiej dopasować do rozstawu krokwi, tak aby okno weszło między nie bez cięcia konstrukcji. Szersze okno wymaga wykonania wymianów, czyli przecięcia krokwi i przeniesienia obciążeń, a taką zmianę powinien zatwierdzić konstruktor.
Długość okna wiąże się z wysokością montażu. Fakro podaje, że dolna krawędź okna powinna znajdować się około 110-140 cm nad podłogą, a im mniejszy spadek dachu, tym wyżej zwykle montuje się okno.
Przy takim położeniu klamka jest w zasięgu ręki, a pod oknem zostaje miejsce na grzejnik, który ogrzewa szybę i ogranicza jej parowanie. Dokładne zalecenia dla danego modelu zawiera instrukcja montażu producenta.
Ile okien dachowych i jak dużych
Warunki techniczne wymagają, aby w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi wynosił co najmniej 1:8. To minimum, a nie cel do osiągnięcia za wszelką cenę.
Każde okno dachowe przepuszcza więcej ciepła niż ocieplona połać tej samej wielkości, a latem może nagrzewać wnętrze. Dlatego liczba i wielkość okien powinny wynikać z funkcji pomieszczenia i kierunku, w którym skierowana jest połać.
Bardziej równomierne światło daje kilka mniejszych okien w różnych miejscach połaci niż jedno duże. W szerszym pokoju dobrze sprawdzają się dwa okna obok siebie albo zestaw jedno nad drugim.
Układ okien w pokojach, w holu i nad schodami szczegółowo opisuje poradnik o tym, gdzie umieścić okna dachowe, żeby doświetlić całe poddasze.
Materiał ramy dopasowany do pomieszczenia
W oknach dachowych spotyka się trzy podstawowe wykonania ramy i skrzydła. Wybór zależy przede wszystkim od wilgotności pomieszczenia i od tego, jak łatwo okno ma się utrzymać w czystości.
| Wykonanie | Gdzie się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| Drewno lakierowane | Sypialnie, pokoje dzienne, gabinety | Powłoka wymaga okresowej kontroli; nie jest przeznaczone do pomieszczeń stale wilgotnych |
| Drewno z powłoką poliuretanową | Łazienki, kuchnie, pomieszczenia o podwyższonej wilgotności | Łatwe w myciu i odporne na skropliny; kolorystyka zwykle ograniczona do kilku wersji |
| PVC | Łazienki, pralnie, kuchnie | Odporne na wilgoć; trzeba sprawdzić, czy wybrany model ma potrzebny sposób otwierania i wyposażenie |
W łazience znaczenie ma także szczelny montaż i sprawna wentylacja, a nie tylko materiał ramy. Ten temat rozwija tekst o tym, czy okna dachowe sprawdzą się w łazience na poddaszu.
Sposób otwierania i sterowanie
Sposób otwierania decyduje o wygodzie obsługi bardziej, niż się wydaje przy zakupie. Okno obrotowe ma klamkę u góry skrzydła i obraca się wokół osi, co ułatwia mycie zewnętrznej szyby z wnętrza pomieszczenia.
Okno uchylno-obrotowe można dodatkowo otworzyć do góry, więc pod skrzydłem zostaje wolna przestrzeń i do okna da się swobodnie podejść. Przy oknach montowanych wysoko wygodniejsza jest klamka na dole skrzydła.
Sterowanie elektryczne albo solarne ma sens tam, gdzie okna nie da się dosięgnąć ręką, na przykład nad schodami lub w wysokim salonie. Część modeli ma czujnik deszczu, który zamyka skrzydło przy opadach.
Izolacyjność, szyby i akustyka
Najważniejszym parametrem cieplnym jest współczynnik Uw całego okna, a nie samej szyby. Warunki techniczne WT 2021 dopuszczają dla okien połaciowych w pomieszczeniach ogrzewanych wartość Uw nie wyższą niż 1,1 W/(m²·K), a niższa wartość oznacza mniejsze straty ciepła.
Pakiet trzyszybowy izoluje lepiej niż dwuszybowy, ale jest cięższy. Przy oknie nad głową warto sprawdzić szybę wewnętrzną: bezpieczniejsza jest szyba klejona, która po stłuczeniu zostaje na folii i nie spada do wnętrza.
Okno w dachu jest bardziej narażone na hałas deszczu i gradu niż okno w ścianie. Jeśli sypialnia leży pod połacią, warto porównać izolacyjność akustyczną podaną w karcie technicznej wybranych modeli.
Kołnierz, zestaw montażowy i osłony
Kołnierz łączy okno z pokryciem i odprowadza wodę na połać. Dobiera się go do rodzaju pokrycia i wysokości jego profilu: inny pasuje do dachówki, inny do blachodachówki, a jeszcze inny do płaskiego pokrycia.
Do szczelnego montażu potrzebne są też elementy, o których łatwo zapomnieć przy zamówieniu:
- ocieplenie ościeżnicy, które zapobiega mostkom termicznym,
- kołnierz paroizolacyjny od wewnątrz, bo warstwa od strony pomieszczenia ma być szczelniejsza niż od zewnątrz,
- połączenie z membraną i rynienka odprowadzająca wodę nad oknem,
- poprawnie ukształtowana wnęka: górny glif równoległy do podłogi, dolny pionowy, co ułatwia dopływ ciepłego powietrza do szyby.
Na połaciach od południa i zachodu warto od razu zaplanować markizę albo roletę zewnętrzną, bo ogranicza nagrzewanie poddasza latem. Rolę okna w wymianie powietrza opisuje tekst o tym, jak okna dachowe współpracują z wentylacją poddasza.
Jak wybrać okno dachowe do konkretnego pomieszczenia
Te same zasady prowadzą do innych wyborów w zależności od przeznaczenia pokoju. Orientacyjnie wygląda to tak:
- sypialnia: osłona zaciemniająca, wietrzenie bez przeciągu, ostrożność przy dużych przeszkleniach od południa,
- łazienka: rama odporna na wilgoć, szyba matowa lub roleta, sprawna wentylacja,
- pokój dzienny: większe albo zespolone okna i osłony przeciwsłoneczne,
- hol i schody: sterowanie elektryczne, bo okno zwykle jest poza zasięgiem ręki,
- nieogrzewany strych: prostsze okno albo wyłaz dachowy.
Zakup i montaż okien dachowych
Gdy wiadomo już, jak wybrać okno dachowe, łatwiej porównać konkretne modele. W M3 Dachy, w hurtowniach w Radomiu i Zwoleniu, dobieramy okna dachowe Fakro i Roto razem z kołnierzem i akcesoriami do danego pokrycia, a także je montujemy i naprawiamy okucia.
Pomiar i wycena są bezpłatne. Przed rozmową warto mieć rzut poddasza, przekrój dachu i informację o pokryciu, bo na tej podstawie dobiera się wymiar okna i komplet akcesoriów.
Przeczytaj także: Czy okna dachowe faktycznie obniżą rachunki za ogrzewanie?
Najczęściej zadawane pytania
Jakie okno dachowe sprawdzi się w łazience?
W łazience sprawdza się okno z ramą odporną na wilgoć, czyli z PVC albo z drewna pokrytego powłoką poliuretanową. Równie ważne są szczelna paroizolacja wokół ościeżnicy i sprawna wentylacja, bo bez nich szyba i wnęka będą parować. Prywatność zapewnia szyba matowa albo roleta wewnętrzna.
Na jakiej wysokości montuje się okno dachowe?
Dolna krawędź okna dachowego zwykle znajduje się około 110-140 cm nad podłogą. Przy małym spadku dachu okno montuje się wyżej, a wtedy przydaje się dłuższy model albo klamka na dole skrzydła. Dokładne wartości dla danego okna podaje instrukcja montażu producenta.
Czy okno dachowe musi pasować do rozstawu krokwi?
Najlepiej, gdy szerokość okna odpowiada rozstawowi krokwi, bo wtedy montaż nie wymaga cięcia konstrukcji. Szersze okno jest możliwe, ale wymaga wykonania wymianów i akceptacji konstruktora. Przy istniejącym dachu rozstaw krokwi sprawdza się przed zamówieniem okna.
Jaki kołnierz wybrać do okna dachowego?
Kołnierz dobiera się do rodzaju pokrycia i wysokości jego profilu, a nie tylko do wymiaru okna. Inny pasuje do dachówki, inny do blachodachówki i blachy na rąbek, a jeszcze inny do płaskiego pokrycia. Najpewniejszy jest kołnierz z systemu tego samego producenta co okno.
Czy w M3 Dachy można kupić okno dachowe z montażem?
Tak, w M3 Dachy można kupić okna dachowe Fakro i Roto z montażem albo sam materiał z dostawą na budowę. Do okna dobieramy kołnierz i akcesoria pasujące do pokrycia. Pomiar i wycena są bezpłatne.